Bontrovo foje nur ofendas, Pro tio nun mi klare min defendas Ja kontraŭ doloro de l' saŭdado, Kiu en plej alta grado Ĉagrenas per invado.
Batuko: jen privilegio. La samb' lerneblas ne en gimnazio, Ĉar samb' estas plora ĝoj' pri io, Estas rida nostalgio Ene de melodio.
Pro tio nun al Penjo mi irigos ŝin, Por ke kun ĝoj', mia brunin' Kantu por la glor' Kaj kun harmonio, Tiun tristan melodion De mia sambo, kvazaŭ preĝon el la kor'.
La sambo, laŭ kredinda fonto, Ne venas de la urbo nek de l' monto. Kaj se elteniĝos la pasio, Oni certos pri la scio: Venas ĝi el la mio.
Rim: Penjo estas aludo al Preĝejo de la Penjo (foto), konstruita sur alta monto kaj tre konata en la urbo Rio-de-Ĵanejro. Etimologie, la vorto "penjo" (portugallingve "penha") signifas "roko".
Mi preparis karesajn manojn Por tiu junul' ensorĉita Por tiu junul' eskvizita La plej bela kamparan' El la kafarb-ocean' La plej bela vakero De ĉiuj la savanoj La plej bela vakero De ĉiuj la savanoj
Mi havis kotonan bonan ŝultron Por lia dorm' komforta Kaj tiun tepidetan akvon Por purigi lian ŝviton Kaj ĉekorpe tian fajron Por lin varmigi ĉiam Kaj mian liberan ventron Nur por lia filo Nur por lia filo Nur por lia filo
Mi preparis karesajn manojn Por tiu junul' ensorĉita Por tiu junul' eskvizita Kiu iris for sen plan' Perfide en ocean' La okuloj forsavis La verdon de l' savanoj Miaj larmoj forlavis Tutan ĉi mian sanon
Vi, l' malaperinta Vilma, l' aperinta Rakontu al mi, kie estadis vi Rakontu, do kial post ven' Ne plu samas la eŭfori' Ne plu samas via vizaĝo Ne plu samas via pasi'
Vi, l' malaperinta Tiela foriro ne montras prudenton Rakontu al mi, kiu, kial, Kaj ĉion spertitan de vi Bezonas mi scii l' turmenton Bezonas ekscii pri l' ĝen'
Vilma, l' aperinta Rakontu la sekreton Vi denuncu ĉion Ĉar en la kaŝita vero Jen mensogo, timeto
Neniam senesper'! Ni jam lernis multe dum la jaroj Kaj finfine tute ne ekzistas senco En ia rezigno pro malpacienco.
Ni ne fuĝu de l' batalo, Ni ne mortu sen kialo. Ni ne! Ni ne! Ni forgesu ne:
En bilanco pri perdoj kaj gajnoj Ni suferis pli ol mil semajnojn, Ni jam ploris pli ol averaĝ'. Sed mi pensas, ke nun alvenis la horo Elstariĝi ja laŭ ĉi popoldiraĵ':
Neniam senesper'! Pikis ion sube, supro al la ter'. Neniam senesper'! Pikis ion lerte, ne plu rekonker'.
Rekomenci ĉion kaj kalkuli je mi Ja valoros penon la remateniĝo Esti ribelinta, esti debatinta Esti min vundinta, esti postvivinta Esti ŝanĝiĝinta, esti memkoninta Esti deviinta, esti min savinta
Rekomenci ĉion kaj kalkuli je mi Ja valoros penon la remateniĝo Sen viaj ungegoj ĉiam tre sekuraj Sen via fantomo, sen via modluro Sen via subteno, sen via domino Sen via spronĝeno, sen via fascino
Rekomenci ĉion kaj kalkuli je mi Ja valoros penon esti forgesinta Rekomenci ĉion
Kiam vi forlasis min, tuj
Malheliĝis mia viv’
Malgraŭ mia korforteco
Multe ploris mia kor’
Jam ne estas domo mia
Nek ĉi lokon havas mi
En soleco, mi suferas
Mi parolos do al vi
Jen survoje mi krias
Halti ne volas mi
El ŝton’ estas la vojo
Kiel revi pri ĝi?
El venteto konsistas
Mia revo jen ĝi
Haltos mi mian kanton
Kaj ĉe l’ fin’ mortos mi
Iras mi tra vivo mia
Dum forgesas vin en kor’
Ne deziras mi la morton
Sed vivadi kun honor’
Daŭre mi deziras ami
Sed mi ne suferos tro
Mi ne revas, mi konstruas
Mian vivon per klopod’
Kelkfoje fariĝas konfuzo
Nin kaptas delir’, halucin’
Ĉu ni superruzis la vivon
Aŭ vere la viv’ trompis nin?
Ni volas ekstiri la ĉaron
Decidi pri nia destin’
Sed venas subite la vivo
Kaj turnas la rajdojn sur nin
Rekantaĵo:
Turniĝas mondo, turniĝas kap’,
Turniĝas turbo, turniĝas for
La tempo turniĝas momente
Ĉe la vojturniĝoj de l’ kor’
Ni trinkas la ŝaŭmon de l’ maro
Ni naĝas en glaso da vin’
Ni ne supersonas la venton;
Kontraŭe, ĝi surdigas nin
Ni volas bukedon da rozoj
Donaci al bela virin’
Sed venas subite la vivo
Kaj sovaĝe surtretas ĝin
Rekantaĵo
Enbruste la kri’ sufokiĝas,
Sub jugo kurbiĝas la spin’
Ni apenaŭ povas elteni
Kun nia esper’ sur la sin’
Ni provas regajni kuraĝon,
Puŝate de la korinklin’
Sed venas subite la vivo
Kaj tuj senkuraĝigas nin
Rekantaĵo
En la porinfanaj fabeloj
De Ruĝa Ĉapel’, Cindrulin’,
Malbono minacas ekregi
Sed venkas la bon’ en la fin’
Kiam mi turniĝas en princon,
Kisite de ĉarma knabin’,
Tuj venas la drako de vivo
Kaj kruele mortigas min
(Originala titolo: Promessas aŭ Só em teus braços) Verkis: Tom Jobim Traduko: Cícero Soares
Mi promesis, jes, faris planojn, pensadis tro multe, sed nun la kor' kun ĉi-konfes', ke nur en la brakoj de vi, mi estus en feliĉ'
Mi havas iomon da am' donota, kiel ĉes'? Ne progresis forges', nek la promes' viŝi de mia viv' tiun sonĝon kaj jen la kor' kun ĉi-konfes', ke nur en la brakoj de vi, mi estus en feliĉ', ke nur en la brakoj de vi, mi vivus en feliĉ'.
Se rigardas vi, Ŝajnas ke l' rigard' Volas ion diri, Kion ja ne kredu mi... Dolĉas la rev' Se mi pensas, ke vi Ja amas min Kiel mi amas vin...
Sed la iluzi', Se finiĝas ĝi, Tristas ĉe la kor' De kiu revis sen mezur'... Ho, se komprenus mi nur Kion diras ĉi rigardo...
Kantas: Jair Salles Gitarludas: Otílio En la unua parto de la video, registrita en la sidejo de SEM, Societo Esperantista de Minas-Ĵerajso, aperas ankaŭ Vicente Sales kaj Túlio Flores. La dua parto estas registrita en la Tago de Esperanto, sur Placo Zamenhof en Belorizonto, en la 27a de julio 2024.
La feliĉo estas kiel roso
en fruo de maten’ sur bela flor’:
ĝi milde brilas,
kaj poste ĝi oscilas
kaj, kiel ama larmo, falas for.
Por la malriĉulo feliĉo similas
al la karnavala iluzio.
Li peze laboras dum tuta la jaro
por kelkaj horoj da sonĝo
en kostum’ de fantazio
- pirato, reĝo aŭ ĝardenistino –
ĝis la merkredmatena sonĝofino.
Por trist’ ne estas ĉes’,
sed por feliĉo jes.
La feliĉo estas kiel plumo
portata tra l’ aer’ de ventoblov’:
malpeze drivas,
sed tre mallonge vivas
dum estas vent’ en sia plaĉa mov’.
Por mi la feliĉo estas l’ okulparo
sonĝanta de mia amatino,
ne gravas la nokto, en klar’ aŭ malklaro,
ŝi belas ĝis noktofino...
Lasu ŝin en sia dorm’
ĝis ŝi vekiĝos gaje ĉe tagiĝo
vekite de la kisoj de aŭror’...
La tristeco, mastrino Tiel de kiam samb' estas samb' La larm' klara sur haŭta melanino La nokt', la pluv' kiel en Benino
La solec' plej timigas Ĉio malbonas dum longa tempum' Sed fajron mi sentas interne En ĉi tiama dum' Kantante tristecon mi foririgas
Ne jam naskiĝis la samb' De l' sambo ne jam la ven' Ĝi vivos por la ĉiam' Vidu, ne venis frumaten'
La sambo mem praplezur' La sambo fil' de dolor' La vivo-transforma reĝisor'
Noto de la tradukintoj:
La aŭtoro, Caetano Veloso, uzis kiel ĉiam multajn rimojn (senhora/fora/embora) kiujn mi penis redoni. Sed li uzas multajn kun fino je I-vokalo (assim/ruim/mim), kiuj sonas pli melankolie ol vastaj vokaloj (A, Ó). Kvazaŭ ploro aŭ ĝemo. Mi faris la samon, kaj mi aludis al Benino, regno de kie venis amasoj da afrikanoj al Bahio, la plej nigrula regiono en Brazilo.
Geraldo Mattos al mi instruis foje la vorton "tempumo" por traduki la portugalan "demora", cetere malfacile tradukeblan en aliajn lingvojn. Genie!
Anstataŭ "ankoraŭ ne" mi uzis la zamenhofan "ne jam", samsenca. Ĝi montriĝis taŭgega facililo por la multaj kvarsilabaj "ainda não" de la antaŭlasta strofo.
En la dua strofo, la poeto mencias alian sian kanzonon, Sampa ("io ekokazas en mia koro"), kaj mi faris la samon, sed mi prenis citaĵon de Zamĉjo, "fajron sentas mi interne" (Mia Penso), sametosa, kiu krome estas titolo de linda romano de la tiam juna Ulrich Matthias.
La kantado ne fariĝis stumbla kaj fluas facile. Mi esperas, ke ĝi aspektos kontentige al viaj oreloj.
Mi vivas reve, revante, mil horojn, sen fin' Dum tiu tempo mi pensas ĉu vi ŝatas min Tempo por paroli pri steloj Paroli pri mar', ĉiel-ilumin' Paroli pri beno kaj teno Sed vi ne venas, ve
Se vi ne venas, ne venas, de viv' estas fin' La homoj pasas ridante kaj mokante min Kaj mi parolante pri steloj, luno, amo, mar' Kompatu, ĉar mi nur amas vin
