Mi bosanovemas Jen mi tia tio Mi eksterproblemas Pro sakra elkrio
Vi, kiu aŭdas kaj mutas Vi nur rigardas sen vid' Ĉi diro ja rezolutas Vi nepre lernos kun fid'
La tongon de l' mirongo de l' kabulete'
Mi bosanovemas Jen mi tia tio Mi eksterproblemas Pro sakra elkrio
Vi, kiu legas sen bazo Vi, kiu preĝas sen kred' Provas eniri sen pazo Vi nepre vivos sen pled'
En tongo de l' mirongo de l' kabulete'
Vi nur ŝajnigas pripenon Neniam iras al fin' Mi ĵetos sur vin malbenon Mi nepre irigos vin
Al tongo de l' mirongo de l' kabulete'
Rim: laŭ Wikipedia, la poeto Vinicius elektis la esprimon de la titolo pro ĝia sonoreco, sen semantika valoro, sed posedanta altan sugestian valoron. La kanto iĝis fama, kaj tiam la esprimo iĝis uzata kiel sakra elkrio. Same, en Esperanto la esprimo estas sensignifa, sed povas esti energiplena. Obs: segundo a Wikipedia, o poeta Vinicius escolheu a expressão do título pela sua sonoridade, sem valor semântico, mas com alto valor sugestivo. A música ficou famosa, e na época a expressão se transformou numa exclamação de xingamento. Da mesma maneira, em Esperanto a expressão é sem significado, mas pode ser cheia de energia.
En la estonto estos ĉio tre malsama Vetero flamas kaj subite for la saĝ' Ĉi mia amo certe estas tre freneza Pli ol da meza, por mi ĉiom kun kuraĝ'
Mi volas kovri la sunlumon per kribrilo Esti hirundo en somera vojdevi' Mi finkonstruos belkastelojn de argilo Kaj marŝos sur la varmaj akvoj de l' pasi'
En la estonto estos ĉio tre malsama Vetero flamas kaj subite for la saĝ' Ĉi mia amo certe estas tre freneza Pli ol da meza, por mi ĉiom kun kuraĝ'
Malŝaltu lumon kaj ekscitu mian brulon Tuj kisu min por ke solviĝu mia zorg' Komprenu, mi pro ĉi dezir' estas fajrulo Mi estas plenaluna drako de Georg'
Malbona lup' eliris por
Formanĝi iun en vesper'
Kun poŝo sen moner'
Li provis kaj
Finiĝis tuj la gaj'
En banvesto junulin'
La aŭton aŭdis, tamen ŝin
Ne trompis la insisto
De l' lupo eĉ en tristo
Ĉar nia junulin'
Ne forgesis de l' avin'
Konsilojn pri la lupoj —
Ili povus manĝi ŝin.
Lupo kantas, petas,
Promesas ĉion kun tro-am'
Kaj diras, ke kiel lupo
Li ne rezistas al kostum' de ban'
La knabino vidis do
Ke l' lupo jam ŝin amas tro
Do lupoj ofensivaj
En ver' jen la naivaj
Kaj mi nur diru pli,
Ke ŝi ligis per katen'
La lupon, kiu ne
Plu povas pensi pri manĝem'.
...Naivulo!...
KURIOZAĴO: Tiu ĉi kanto estis verkita post konversacio kun la komerca direktoro de la diskeldonejo Odeon, en kiu li sugestis al Ronaldo Bôscoli atenti la rokmuzikon de Celly kaj Tony Campelo, kiu estis teme pli proksima al la juna publiko, kaj tial pli sukcesa. Bôscoli iris hejmen pensante pri tio kaj decidis verki tekston plenan je malico, tute kontrastan al la plimulto de la bosanovaĵoj, kiuj estis komplete senseksaj, temantaj pri barketoj kaj floroj. (Fonto: Wikipedia)
Se vi ja intencas Teni vin ĉe opini' Disputi nur pro la disput' Strebante al praviĝo pri Mi do certigas al vi, ke Se la korvoĉo laŭtas pli Kelkfoje preferindas perd' Ol venko en situaci'
Mi jam komprenis nun, ke vi Nur volas superregon de Opiniam' super raci'. Tio ne gravas, jes aŭ ne... Do kial tia negaci' Se la solec' estas rezult'? Anstataŭ am', nur plorsingulto Pravos kaj restos neni'.
Aj, kia saŭdado de mia Bahio Aj, se mi aŭdintus el patrino tion: "Fil', ne lasu panjon tiel afliktita" La koro estas ĉiam tiel sprita Sed nia mondo plenas je malbon', iluzi'
Aj, se mi aŭdintus, eble ne suferus Aj, tiu saŭdado estas korinfero Aj, se la saŭdado estas ia manko Almenaŭ rajtas mi ĉe mia flanko Renkonti iun tre fidindan por ĉi konfes':
Vidu, kia estas mi, Kaj vidu la suferon de la malfeliĉ': Mi bezonis aerumi la koron Per malkaŝo de mia kondiĉ'
Tiu ĉi situaci' Plenigas mian koron per ĉi emoci'! Kompatinda tiu hom' Kredanta je la glor' kaj mono por feliĉ'...
(Originala titolo: Promessas aŭ Só em teus braços) Verkis: Tom Jobim Traduko: Cícero Soares
Mi promesis, jes, faris planojn, pensadis tro multe, sed nun la kor' kun ĉi-konfes', ke nur en la brakoj de vi, mi estus en feliĉ'
Mi havas iomon da am' donota, kiel ĉes'? Ne progresis forges', nek la promes' viŝi de mia viv' tiun sonĝon kaj jen la kor' kun ĉi-konfes', ke nur en la brakoj de vi, mi estus en feliĉ', ke nur en la brakoj de vi, mi vivus en feliĉ'.
Strato Nascimento Silva, cento-sepa kaj vi instruanta Elizetan la kantojn de nova entrepren'
Kia feliĉa epok', dolĉa memor' Ipanem' estis tuta ĝoj-humor' ŝajne amo doloris kun seren'
Nia plej fama knabin' ne antaŭvidus ke l' urbo tiele tre perfidus ĉi Rion de am' - perdintan sin
Eĉ al ni estis pli bela la tristeco Kaj oni rigardis tra fenestro al la Korkovad' en panoram'
Ja, kamarado, nur restas la certeco ke fin' de malgaj' estas neceso ke nepras reinventad' de am'
Noto de la tradukinto: Tiu ĉarma kanzono estas letereto al Tom Jobim verkita de lia muzikpartnero la poeto Vinicius de Moraes. Jobim loĝis en tiu 107 de la citita strato. Toquinho muzikigis la poemleteron poste, kaj ambaŭ ĝin kantis en albumo el 1974. En la kanzono multiĝas aludoj al Bosanovo kaj ties aŭroro en Rio-de-Ĵanejro dum la 1960-aj jaroj. Elizeta estas la pionira kantistino Elizeth Cardoso, kaj la "nova entrepren'" estis Canção do Amor Demais (t.e. Kanzono de Troa Amo), albumo de 1958 plena de novstilaj kanzonoj de Jobim en kiu por la unua fojo aŭdiĝis la revolucia gitarludado de João Gilberto akompananta Chega de Saudade (t.e. Ne plu saŭdado). La "plej fama knabin'" klare estas Garota de Ipanema (t.e. Knabino el Ipanema), konsiderata la plej ofte registrita kanzono en la mondo. Malgraŭ la nostalgia tono, karakterizita de i-vokaloj kiel vidus/perfidus/perdintan/sin, la kanzono kreas esperon en la fino, kaj malferme gaje kantas per panoram'/reinventad'/de am'. La poemo de la ĉiam rigorstila Vinicius havas belajn rimojn laŭ formato AAB CCB, redonita en la traduko. La melodio estas unu el la plej simplaj kaj belaj de Bosanovo, kaj Toquinho kreis antaŭludon por ĝi kiu aludas la Jobim-an muzikon Corcovado (t.e. Korkovado), la monto kie staras la fama statuo de Kristo, simbolo de Rio, ankaŭ citita en la teksto.
Rim: Vidu ankaŭ la ironian respondon de Tom Jobim, Letero de Tom.
Strato Nascimento Silva, cento-sepa mi kuras de l' knabo almozpeta por trafi la lifton - jen la dram'
Mia fenestro nun ŝajnas barikado vidiĝas ja nur Sérgio Dourado ne plu Korkovad' en panoram'
Ja, kamarado, nur restas la certeco ke l' fin' de natur' estas neceso ke nepras disparcelig' de am'
Notoj de la tradukinto: - Tiu kanto temas pri parodia ironia respondo (aŭ suplemento) verkita de Tom Jobim kaj Chico Buarque al la komponaĵo Letero al Tom 74 (t.e. Carta ao Tom 74) de Toquinho kaj Vinicius de Moraes. Kvankam verkita kiel ŝerco, ĝi fariĝis same fama kiel la originalo, kaj ofte ambaŭ estas kantataj kune. - Sérgio Dourado = dom-makleristo kiu dum pluraj jaroj superregis la dom-merkaton de Rio-de-Ĵanejro. - Samkiel Tom kaj Chico uzis partojn de la versoj de Vinicius, Flávio uzis erojn de la traduko de Cícero (vidu Letero al Tom 74, kie vi trovos ankaŭ aliajn komentojn).
Se rigardas vi, Ŝajnas ke l' rigard' Volas ion diri, Kion ja ne kredu mi... Dolĉas la rev' Se mi pensas, ke vi Ja amas min Kiel mi amas vin...
Sed la iluzi', Se finiĝas ĝi, Tristas ĉe la kor' De kiu revis sen mezur'... Ho, se komprenus mi nur Kion diras ĉi rigardo...
Kantas: Jair Salles Gitarludas: Otílio En la unua parto de la video, registrita en la sidejo de SEM, Societo Esperantista de Minas-Ĵerajso, aperas ankaŭ Vicente Sales kaj Túlio Flores. La dua parto estas registrita en la Tago de Esperanto, sur Placo Zamenhof en Belorizonto, en la 27a de julio 2024.
(Originala titolo: Samba de uma nota só)
Verkis: Tom Jobim k Newton Mendonça
Anglalingva traduko (One note samba): Tom Jobim
Esperanta traduko el la angla: Bertilo Wennergren
Jen mi ludas etan sambon
Kun nur unu sola ton'
Certe venos pli da tonoj
Baziĝantaj sur ĉi ton'
Jenas nun la tona sekvo
De l' antaŭa harmoni'
Kiel devas mi sekvadi
En la viv' malantaŭ vi
Ja troviĝas homoj
Kiuj povas paroladi pri nenio
Kvazaŭ nenio
Mi foruzis tutan gamon
Sed finfine venis al nenio
Preskaŭ nenio
Mi revenas al la tono
Ununura kaj al vi
Esprimante mian amon
El la koro nur per ĝi
Kiu volas la tonaron
Re mi fa sol la si do
Restas ĉiam sen la klaro
De la kanta a bo co
Rim: - Registrita en la albumo Tom Jobim en Esperanto, en Junio/2002. - La partituro de tiu ĉi muzikaĵo estas disponebla ĉe Klubo Brazila Muziko. Obs: - Gravada no álbum Tom Jobim en Esperanto, em Junho/2002.
Jen la ĉiel', Steloplena ĝi estas, Fora ĉiel' Jen la ĉiel' Steloj iras je mil' Rigardu min Kiu ankaŭ en solec' Iras kun tro da sufer' Ĉar mi ne petis amadi sen ĉes'
Jen el ĉiel' Stelo ekfalas kaj Blustrekas per fulm' Grandas ĉiel' Abismego de lum' Grandas ĉiel' Sed pli grandas mia am' Mi vidas ĉielon senfinan En viaj okuloj
La feliĉo estas kiel roso
en fruo de maten’ sur bela flor’:
ĝi milde brilas,
kaj poste ĝi oscilas
kaj, kiel ama larmo, falas for.
Por la malriĉulo feliĉo similas
al la karnavala iluzio.
Li peze laboras dum tuta la jaro
por kelkaj horoj da sonĝo
en kostum’ de fantazio
- pirato, reĝo aŭ ĝardenistino –
ĝis la merkredmatena sonĝofino.
Por trist’ ne estas ĉes’,
sed por feliĉo jes.
La feliĉo estas kiel plumo
portata tra l’ aer’ de ventoblov’:
malpeze drivas,
sed tre mallonge vivas
dum estas vent’ en sia plaĉa mov’.
Por mi la feliĉo estas l’ okulparo
sonĝanta de mia amatino,
ne gravas la nokto, en klar’ aŭ malklaro,
ŝi belas ĝis noktofino...
Lasu ŝin en sia dorm’
ĝis ŝi vekiĝos gaje ĉe tagiĝo
vekite de la kisoj de aŭror’...
Ja, sole mi scias pri kiom da Amo mi gardis sen la konsci'
Ke ĝi nur povus esti kun vi Ĝi nepre nur estus por vi Kontraŭe ĝi estus nur dram' Kontraŭe ne estus la am' La am' nevidebla por ni La amo veninta por don' De tio noveca por vi La amo veninta por don' De tio por vi
Jes, vi estas farita el blu' Loĝigu min en tiu blu' Permesu, ke min regu pac' Ĉar vi estas plena je grac' Certiĝu almenaŭ la sci' Ke mi estis ĉiam de vi Ke vi estis ĉiam de mi
Per konataj paŝoj mi survojas Certas, ke la ir' malĝojas Jam parkere, sen misprav' De la vojo konas mi la ŝtonojn Ankaŭ pri soleco konojn Havas mi, sen ia sav' Kaj kio eblas kontraŭ feoj De ĉi am', kun multaj neoj Kaj evitoj, novaj reoj Kiuj ĉiam sorĉas min Per la samaj tristaj oldaj brumoj Kiujn en fotoalbumoj Mi kolektas pro obstin'
Tien iras mi denove stulte Serĉi lace, senrezulte, Senkonsolon de la ver' Novas tagoj tristaj, noktoj klaraj Versopartoj, mia kara Survojiĝos ĉi leter' Por diri pri ĉiu hororo Pri la markoj en la koro Pro pasea rememoro Kaj elstaras la kial' Mi kolektos plian belsoneton Kroman senkolorportreton Pri ĉi mia korfatal'
